Alcoholintoxicatie en dronkenschap in België: straffen, boetes en het verschil tussen beide
Rijden onder invloed van alcohol blijft één van de zwaarst bestrafte verkeersinbreuken in België. De wet maakt daarbij een duidelijk onderscheid tussen alcoholintoxicatie en dronkenschap. Beide zijn strafbaar, maar de gevolgen kunnen aanzienlijk verschillen.
Hieronder lees je wat het verschil is, welke boetes en straffen je riskeert, en wat je moet weten als je gedagvaard wordt voor de politierechtbank.
Wat is alcoholintoxicatie?
Alcoholintoxicatie is een objectief meetbare overtreding. Je begaat alcoholintoxicatie zodra uit een ademtest blijkt dat je een alcoholgehalte hebt van meer dan 0,22 mg/l uitgeademde lucht, of 0,5 promille in het bloed.
Belangrijke drempels
- 0,5–0,8 promille: doorgaans onmiddellijke inning en beperkt rijverbod (gaande van zes uur tot 15 dagen).
- >0,8 promille: dagvaarding voor de politierechtbank.
Intoxicatie is dus boven de wettelijke toegestane limiet blazen, gemeten met een geijkt toestel. Als je moet blazen, kan het zijn dat er zich een procedurefout voordoet (ons advies: altijd tweemaal blazen) die tot een vrijspraak kan leiden.
Opgelet: de lucht die je uitblaast, is de alveolaire lucht, niet het promillegehalte. 0,5 UAL (uitgeademde alveolaire lucht) is ongeveer 1,15 promille.
Wat is dronkenschap?
Dronkenschap is géén objectief meetbaar of cijfermatig begrip. Het verwijst naar een toestand waarin een bestuurder geen controle meer heeft over zijn daden door alcoholgebruik — in de volksmond: men is dronken.
Het wordt vastgesteld op basis van een checklist met uiterlijke kenmerken zoals:
- onvaste gang
- dubbel spreken
- verwarring of desoriëntatie
- slecht reactievermogen
- een reken- en schrijfproef
Zelfs met een negatieve ademtest kan je dus toch veroordeeld worden voor dronkenschap — en omgekeerd kan iemand met een hoog promillage niet noodzakelijk “dronken” zijn volgens de wet (wat dan meestal geen goed teken is: het wijst op gewenning aan alcohol en kan je als een zware drinker doen overkomen).
Dronkenschap: extra risico op verzekeringsregres
In geval van dronkenschap (en niet bij intoxicatie!) kan je verzekeraar regres uitoefenen: een terugvordering van de door hen gemaakte kosten (weliswaar beperkt door een wettelijk maximum), voor zover er een oorzakelijk verband is tussen je dronkenschap en het ongelval dat zich heeft voorgedaan. Je draait dan zelf op voor alle schade aan derden.
Als specialist verkeersrecht weten wij wat ons te doen staat om dit te vermijden, reden waarom je je best laat bijstaan.
Verschil tussen alcoholintoxicatie en dronkenschap
| Aspect | Alcoholintoxicatie | Dronkenschap |
|---|---|---|
| Hoe vastgesteld? | Ademtest/analyse (objectief) | Uiterlijke kenmerken & gedrag (subjectief) |
| Drempelwaarde? | >0,5 promille / 0,22 mg/l UAL | Geen drempel – puur gedragsmatig |
| Moet je naar de rechtbank? | Alleen >0,8 promille leidt standaard tot dagvaarding | Altijd dagvaarding voor politierechtbank |
| Ernst van de straf? | Zwaar | Nog zwaarder (minimumrijverbod ≥ 1 maand) |
| Gevaar op verzekeringsregres? | Laag | Hoog (verzekering kan terugvorderen) |
Welke straffen en boetes riskeer je?
Geldboetes
Voor zowel alcoholintoxicatie als dronkenschap legt de politierechter een boete op tussen €2.000 en €20.000 (na toepassing van opdeciemen).
De boete kan hoger worden bij:
- herhaling
- ongeval met schade
- bijkomende inbreuken
Rijverbod
Alcoholintoxicatie: vanaf 8 dagen tot 5 jaar rijverbod.
Dronkenschap: minimum 1 maand, tot 5 jaar of zelfs levenslang.
Dronkenschap wordt dus strenger bestraft dan intoxicatie.
Verplichte onderzoeken en examens
De rechter kan opleggen dat je één of meerdere van de volgende examens opnieuw moet afleggen:
- theoretisch examen
- praktisch examen
- medisch onderzoek
- psychologisch onderzoek
- herstelproeven
Bij dronkenschap is dit zo goed als altijd verplicht. Wij kunnen er voor zorgen dat de kosten hiervan van je boete worden afgetrokken.
Alcoholslot
Bij hoge promillages of bij herhaling kan de rechter een alcoholslot opleggen. Dit is verplicht vanaf 1,8 promille (of bij herhaling vanaf 1,2 promille). Hieraan kan je enkel ontsnappen bij voorlegging van de nodige stukken — waarbij wij je kunnen helpen.
Mogelijke gevangenisstraf
Bij verzwarende omstandigheden, zoals een ongeval met gewonden of doden, of herhaling binnen korte termijn, kan ook een celstraf volgen.
Toepassing artikel 42
Een inbreuk onder invloed van alcohol en/of drugs kan ook leiden tot de oplegging van artikel 42, waarbij een rij-ongeschiktheid wordt uitgesproken. Het is van groot belang dat u ons snel na de overtreding contacteert.
Samengevat
- Alcoholintoxicatie = objectieve overschrijding van 0,5 promille.
- Dronkenschap = toestand waarin je geen controle meer hebt; wordt strenger bestraft.
- Boetes gaan van €2.000 tot €20.000.
- Rijverbod: 8 dagen – 5 jaar (intoxicatie) en minstens 1 maand – levenslang (dronkenschap).
- Mogelijke bijkomende straffen: alcoholslot, examens, onderzoeken, celstraf.
- Bij dronkenschap riskeer je verzekeringsregres.
- Toepassing van maatregel van artikel 42 mogelijk.
Dagvaarding ontvangen? Wij helpen.
Word je vervolgd voor alcoholintoxicatie of dronkenschap? Onze advocaten analyseren jouw dossier, bekijken de meetresultaten en de vaststellingen van de politie, en pleiten voor de laagst mogelijke straf — of vrijspraak wanneer er fouten zijn gemaakt.
Contacteer ons voor een eerste advies.